GİRİŞ

2025 yılı, Türkiye’nin ekonomi tarihinde dijitalleşmenin bir yan unsur olmaktan çıkıp ekonomik büyümenin ana taşıyıcısı haline geldiği tarihi bir milat olarak kayda geçmiştir. T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından 12 Mayıs 2026 tarihinde yayımlanan Türkiye’de E-Ticaretin Görünümü Raporu 2025 (“Rapor”); bu devasa büyümenin yalnızca rakamsal bir artış değil, aynı zamanda köklü bir yapısal evrim olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Türkiye e-ticaret ekosistemi bir önceki yıla göre %52,2 artışla 4,57 trilyon TL’lik rekor bir hacme ulaşarak stratejik konumunu ortaya koymuştur. E-ticaretin genel ticaret içindeki payının %19,3’e yükselmesi, tüketici alışkanlıklarının artık kalıcı olarak dijital eksene yöneldiğinin en somut göstergesidir.

Bu rapor; yapay zekâ entegrasyonundan lojistik optimizasyonuna, sürdürülebilir ticaret modellerinden derinleşen tüketici demografisine kadar ekosistemin tüm yapısal boyutlarını barındırmaktadır. İşletmeler, yatırımcılar ve yarının ticaret dünyasında konumlanmak isteyen aktörler için veri temelli bir yol haritası sunan Rapor, sektörler arası etkileşimleri ekonometrik modellerle analiz etmektedir.

Sektörel dönüşümün temel taşlarını anlamlandırmaya yönelik hazırlanan raporun öncelikli konu başlıkları aşağıda özetlenmiştir.

RAPORUN ÖNE ÇIKAN BAŞLIKLARI

Makroekonomik Görünüm ve Stratejik Büyüme

Türkiye'de e-ticaret ekosistemi, 2025 yılında da ekonomik faaliyetlerin merkezine yerleşmiştir.

• 2025 yılında toplam e-ticaret hacmi bir önceki yıla göre %52,2 artışla 4,57 trilyon TL’ye ulaşmıştır. Perakende e-ticaret hacmi ise bir önceki yıla göre %51,8 artışla 2,46 trilyon TL olarak gerçekleşmiştir. Toplam e-ticaret işlem sayısı yıllık bazda artarak 5,94 milyar adede yükselmiştir.
• 2019 yılında 23,94 milyar dolar olan e-ticaret hacmi, 2025’te 115,43 milyar dolara çıkmıştır. Dolar bazında e-ticaret hacminin 2019-2025 yılları arasında yıllık bileşik büyüme oranı %30 olarak gerçekleşmiştir.
• 2025 yılında e-ticaretin, Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (“GSYH”) içindeki payı %6,9’a yükselirken, e-ticaretin genel ticaret içindeki oranı %19,3 olarak kaydedilmiştir. Aylık bazda incelendiğinde, Ocak ayında %22,4, Şubat ayında %21,4, Mart ayında %21,8 gerçekleşen oranların, yaz aylarında %17-18 bandında dengelendiği, Kasım ayında kampanya etkisiyle yeniden %22,4 seviyesine yükselirken tüketicilerin Aralık ayında e-ticaret harcamalarını azalttığı değerlendirilmektedir.
• Kartlı ödemeler %62,5 ile liderliğini sürdürürken, bunu %29,2 ile Havale/EFT takip etmektedir. Kartlı işlemlerin %64,1’inde 3D Secure güvenlik protokolü kullanılmıştır.

Tüketici Demografisi ve Davranışsal Analiz

E-ticaret kullanıcı profili, yaş ve cinsiyet kırılımlarında belirgin yoğunlaşmalar göstermektedir.

• Pazar yerleri üzerinden yapılan e-ticaret harcamalarının tutar bazında %56’sı, işlem adedi bazında ise toplam işlem adedinin %74,6’sı kadın kullanıcılar tarafından gerçekleştirilmektedir.
• En aktif kitle 25-34 yaş aralığıdır. Özellikle 25-29 yaş grubundaki kadınların harcama oranı %82,3 ile zirve yapmaktadır. Aynı yaş grubunda erkek kullanıcı oranının ise %17,7 düzeyinde kaldığı görülmektedir.
• E-ticaret harcamalarının sektörel bazda cinsiyet dağılımı farklılıklar göstermektedir. Kadınlar; giyim (%82,7), kozmetik (%80,4) ve anne-bebek (%78,7) kategorilerinde baskınken erkekler; yazılım (%91,1), motorlu araç yedek parça (%61,1) ve elektronik (%50,9) kategorilerinde öne çıkmaktadır.

Sektörel Performans ve Operasyonel Metrikler

Sektörlerin e-ticaret hacmi, sepet tutarları ve iade oranları ekosistemin operasyonel derinliğini yansıtmaktadır.

• 428,7 milyar TL ile “Giyim, Ayakkabı ve Aksesuar” sektörü ilk sırada yer almaktadır. Bunu Elektronik (304,3 milyar TL), Havayolları (285,4 milyar TL) ve Yemek (270,16 milyar TL) sektörleri izlemektedir.
• En yüksek ortalama sepet tutarı 10.513 TL ile Beyaz Eşya sektöründedir. Gıda ve süpermarket kategorisinde bu tutar 889 TL’dir.
• En yüksek iptal ve iade oranı %21,6 ile giyim, ayakkabı ve aksesuar sektöründeyken, en düşük oran %3,2 ile Medikal, Kişisel Bakım ve Kozmetik sektöründedir.
• E-ticaretin genel ticaret içindeki payı cumartesi günleri %26,6 ile zirve yaparken, gece saatlerinde (00:00-06:00) bu oran %58,7’ye ulaşmaktadır.

Sektör bazlı e-ticaretin genel ticarete oranlarına ilişkin tablo (Tablo-1) aşağıdaki gibidir.

• Kasım ve Aralık aylarında işlem sayılarında büyük sıçramalar yaşandığı, öte yandan özellikle Mart ayının sonu ve Haziran ayında işlem sayılarında önemli azalmalar gerçekleştiği gözlemlenmiştir. 2025 yılı Kasım ayında e-ticaret hacmi 2024 yılının aynı dönemine kıyasla %41,5 oranında artış göstermiştir. Aynı dönemde satılan ürün ve hizmetlerin sayısında ise %11,6’lık bir artış gerçekleşmiştir.

Hızlı Ticaret ve Özel Markalı Ürünler

Tüketicilerin hız beklentisi, yeni iş modellerinin büyümesini tetiklemektedir. Bu kapsamda hızlı ticaret, sipariş verilen ürünlerin çok kısa bir sürede tüketiciye ulaştırılması sayesinde bu beklentilere en etkin yanıt veren e-ticaret modellerinden biri olarak öne çıkmaktadır.

• Hızlı ticaret hacmi 2025 yılında bir önceki yıla göre %55,6 artışla 388,7 milyar TL’ye ulaşmıştır. Hızlı ticaretin toplam e-ticaret içindeki payı 2025 yılında %8,5’tir.
• Gıda ve süpermarket sektöründe “geleneksel e-ticaret” yani kargo ile teslimat %46,6 pay alırken, “anında teslimat” %29,2, “randevulu teslimat” ise %24,2 paya sahiptir.
• İstanbul ili hızlı ticaret hacminin %55,4’ünü oluştururken, İstanbul’u sırasıyla Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya takip etmektedir.
• ETBİS verilerine göre, gıda ve süpermarket hizmet sağlayıcıları üzerinden yapılan e-ticaret satışlarında, satılan ürün adedinin %13,4’ü mağaza markalıdır.

Teknolojik Dönüşüm: Yapay Zekâ ve Dijital Güvenlik

İşletmelerin dijital kapasiteleri, yapay zekâ adaptasyonu ile şekillenmektedir.

• İşletmelerin %47,9’u temel düzeyde yapay zekâ kullanmaktadır. İleri düzey kullanım oranı %7 iken işletmelerin %25,4’ü henüz yapay zekâ kullanmadığını belirtmiştir.
• En yaygın uygulama %83,4 ile “ürün metni ve görsel oluşturma” iken, yapay zekâ destekli chatbot ile müşteri desteği %24 düzeyindedir.
• İşletmelerin yapay zekâ kullanımını sınırlayan engeller incelendiğinde, kullanımın önündeki en büyük engeller %70,3 ile hukuki belirsizlikler ve %70,2 ile veri gizliliği endişeleridir.
• İşletmelerin %62’si güçlü parola ve çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) kullanmaktadır.
• Sosyal medya etkileyicisi (influencer) iş birlikleri %19,1 seviyesinde iken işletmelerin %26,9’u sosyal medyayı hiç kullanmadığını belirtmiştir.

Sürdürülebilirlik ve İkinci El Pazarı

Çevreci tüketim modelleri e-ticarette ekonomik bir değer yaratmaktadır.

• 2025 yılında sürdürülebilir e-ticaret hacmi 21,8 milyar TL'ye, işlem sayısı ise 23,6 milyon adede ulaşmıştır. Giyim, ayakkabı ve aksesuar sektörü hem adet hem de hacim bazında ilk sırada yer almaktadır.
• Yenilenmiş ürün pazarının merkezinde cep telefonları yer almaktadır. Özellikle 2021 model 128 GB cihazlar %16,3 hacim payı ile liderdir.
• İşletmeler arasında en yaygın sürdürülebilirlik uygulaması %71,7 ile dijitalleşme yoluyla kağıt tüketiminin azaltılmasıdır. İkinci sırada %63,6 ile çevre dostu paketleme ve geri dönüşüm uygulamaları gelmektedir.

Lojistik ve Bölgesel Dinamikler

Türkiye'nin lojistik altyapısı hızlanmakta ve İstanbul ekosistemin kalbi olma özelliğini korumaktadır.

• 2025 yılında ülke genelinde ortalama kargo teslim süresi 42,2 saate düşmüştür. Kargo gönderilerinin %53,1’i 24-48 saat içinde teslim edilmektedir.
• İstanbul, tüm kargo gönderimlerinin %53,5’ini gerçekleştirmekte, %27,9’unu ise teslim almaktadır.
• Raporda, illerin e-ticarete uyum düzeyini ölçmek amacıyla il bazında e-ticarete uyum endeksi oluşturulmuştur. İllerin e-ticarete uyumunda İstanbul, Çorum, Kayseri, Kocaeli ve Ankara ilk 5 sırada yer almaktadır.

İşletmeler ve Pazar Yeri Alışkanlıkları

• 2025 yılı itibarıyla e-ticaret yapan aktif işletme sayısı 634.611’e yükselmiştir.
• E-ticaret faaliyetinde bulunan işletmelerin %75’i şahıs işletmesi, %21’i limited şirket ve %4’ü anonim şirkettir.
• İşletmelerin en çok faaliyet gösterdiği alan %20,3 ile Yemek sektörüdür. Bu sektörü %13,8 ile giyim, ayakkabı ve aksesuar, %11,9 ile elektronik, %10,5 ile ev, bahçe, mobilya ve dekorasyon sektörleri takip etmektedir.
• İşletmelerin %79,2’si tek bir pazar yerinde satış yapmayı tercih etmektedir. İki pazar yerinde satış yapan işletmelerin oranı %13,7 olarak belirlenmiştir.
• İşletmelerin %78’i “dikey” yani tek bir sektör odaklı, %22’si ise “yatay” yani işlem hacmi birden fazla sektöre daha dengeli şekilde dağılan faaliyet göstermektedir.

Ekonometrik Etkileşim

Raporun bu bölümünde sektörler arası şokların aktarımı, ekonometrik modellerle analiz edilmiştir.

• Konaklama sektöründeki değişimler; seyahat, havayolları, yemek ve araç kiralama sektörleri üzerinde öncül nitelikte anlık ve kalıcı bir etkiye sahiptir.
• Eğitim ve danışmanlık hizmetlerindeki talebin, elektronik sektörü varyansını açıklama oranı %54,61’dır.
• Tarım ve hayvancılık sektöründeki şoklar, gıda ve süpermarket hacmine “gecikmeli güçlenen” bir profille 12. ayda %56,46 etki yansıtmaktadır. Bu durum, tarımsal arz şoklarının perakende sektörüne belirli bir gecikmeyle yansıdığını göstermektedir.